Λαογραφία Μάνης

Η Μάνη στο τέλος του εικοστού αιώνα.

Στα τελευταία χρόνια του εικοστού αιώνα η εικόνα της Μάνης είναι τελείως διαφορετική από εκείνη των αρχών του. Η ημιπρωτόγονη αγροτική ζωή έχει μετατραπεί πλέον σε αστική, ή έστω ημιαστική.Οι αγροτικές εργασίες , ελιές,μελισσοκομία, μικρή κτηνοτροφία και οπωροκηπευτικά για τα εύφορα εδάφη, είναι συμπληρωματικές των κυρίων ασχολιών των κατοίκων.Με τη ρίγανη πια δεν ασχολούνται , ούτε ορτύκια υπάρχουν. Η βιοτεχνία είναι μικρής δυναμικότητας και δεν ικανοποιεί ούτε τις τοπικές ανάγκες όπως η αλιεία κατά την οποία λέγεται ότι μερικοί χρησιμοποιούν και δυναμίτη.

Η παραλία στα Σπήλαια Διρού
Η παραλία στα Σπήλαια Διρού

Ο τουρισμός , με αφετηρία τα σπήλαια και τα με αυτόν συναρτώμενα επαγγέλματα, το εμπόριο , οι υπηρεσίες, οι οικοδομές , οι δημοσιουπαλληλικές θέσεις και οι συντάξεις είναι οι κύριες πηγές βιοπορισμού των κατοίκων.

Η μετανάστευση , αιώνια πληγή της Μάνης, έχει σχεδόν ανακοπεί αν και αρκετοί νέοι εξακολουθούν να φεύγουν , ο πληθυσμός κάπως έχει σταθεροποιηθεί ενώ παρατηρείται και επάνοδος αποδήμων όχι μόνο συνταξιούχων αλλά και κάποιων ενεργού πληθυσμού καθώς και κάθοδος και εγκατάσταση σημαντικού αριθμού αλλοδαπών εργατών (Αλβανών, Βουλγάρων, Πολωνών, Ουκρανών κλπ) που κατακλύζουν τη Μάνη , τη Μάνη που επί 400 χρόνια εξήρε μετανάστες και τώρα δέχεται όπως και η υπόλοιπη Ελλάδα.Συνάμα και κάποιος όχι ευκαταφρόνητος αριθμός δυτικοευρωπαίων έχει αγοράσει κατοικίες στη χερσόνησο του Ταϋγέτου και ή διαμένει σ΄αυτές ή έρχεται συχνά.(Λέγεται ότι σε ένα χωριό της έξω Μάνης όπου οι δυτικοευρωπαίοι έχουν αγοράσει τα περισσότερα σπίτια , ο μοναδικός αυτόχθων κάτοικος έχει υψώσει στο σπίτι του μονίμως τη σημαία , δίκην ελεύθερου πολιορκημένου ,ενώ σε κάποιο άλλο γειτονικό οι εκ της Εσπερίας προερχόμενοι διαμαρτύρονται τις Κυριακές το πρωϊ που τους ξυπνά η καμπάνα της εκκλησίας).

Το οδικό δίκτυο, οι μεταφορές, οι συγκοινωνίες , οι τηλεπικοινωνίες και το ηλεκτρικό δίκτυο είναι σε ανεκτό επίπεδο.Κάποια προβλήματα παρουσιάζονται στη κακοκαιρία και σημαντική υστέρηση παρουσιάζεται στην ύδρευση της νότιας περιοχής και ιδιαίτερα της Ακροταιναρίου η οποία εξυπηρετείται από τις στέρνες και τα βυτία.Συνάμα η πρόσβαση στο Ταίναρο , νοτιότερο άκρο της Ευρώπης όπου τα ερείπια του ναού του Ποσειδώνα, ο φάρος και η σπηλιά του Άδη δεν είναι εύκολη όπως δεν είναι εύκολη και για άλλα εξαιρετικώς αξιοθέατα μνημεία (Τηγάνι, Πασσαβά, Κάστρο Κελεφάς, Ζαρνάτας κ.λ.π).

Πύργος στο χωριό Βάμβακα.Φώτο Όμορφη Μάνη
Πύργος στο χωριό Βάμβακα.Φώτο Όμορφη Μάνη

Σχεδόν όλα τα χωριά έχουν κηρυχθεί και χαρακτηρισθεί παραδοσιακοί οικισμοί-όλη η Μάνη αποτελεί ένα απέραντο ανοικτό μουσείο-και οι ανεγειρόμενες οικοδομές πρέπει να κτίζονται ή επενδύονται με πέτρα.Πριν λίγα χρόνια λειτούργησε για λίγο στον Πύργο Διρού μια σχολή πετροκτιστών , αλλά σήμερα εκτός από ευάριθμους Μανιάτες πετρομάστορες, τα περισσότερα κτίσματα γίνονται από Αλβανούς .

Δείτε  Κυνήγι ορτυκιού στη Μάνη

Η αλληλοβοήθεια , η συμπαράσταση , η αγνότητα και το άδολο των σχέσεων, οι ρούγες και η συντροφικότητα της γειτονιάς που νοσταλγικά θυμόμαστε σαν ξαναγυρίζουμε στο χωριό, ανήκουν πιά στο παρελθόν.

Το τεθειμένο δίκαιο έχει επικρατήσει προ πολλού , ογδικιωμός θεωρούμε ότι απέχει πολύ της εποχής μας, η γυναίκα εξισώθηκε με τον άνδρα, οι μαυροφορεμένες και τα μοιρολόγια που συνοδεύουν τους νεκρούς στην τελευταία τους κατοικία τείνουν να εκλείψουν .

Η έκφραση ερωτικών συναισθημάτων άλλοτε απαγορευμένη και λίαν επικίνδυνη , είναι αποδεκτή και ελεύθερη και μόνο η μετατόπιση ορίων, η καταπάτηση ακινήτων και η προσωπική προσβολή μπορεί να αφυπνίσει άγιρα πατρογονικά ένστικτα και εκδίκηση.

Η Αρεόπολη συνεχίζει να αποτελεί υπερτοπικό κέντρο της νότιας Μάνης καλύπτοντας σχεδόν μονοπωλιακά τις ανάγκες των κατοίκων και των επισκεπτών.

Ο Ανδριάντας του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη στην Πλατεία Αθανάτων Αρεόπολη. Φώτο Όμορφη Μάνη
Ο Ανδριάντας του Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη στην Πλατεία Αθανάτων Αρεόπολη. Φώτο Όμορφη Μάνη

Περί το 1980 η στήλη με το ανάγλυφο της ελευθερίας αφαιρέθηκε παρά τις αντιδράσεις από το αγιάτικο και εντοιχίσθηκε σε κατοικία επί της πλατείας 17 Μαρτίου 1821 και στη θέση του μνημείου στήθηκε ανδριάντας του Πετρόμπεη , έργο του γλύπτη ακαδημαϊκού Βασιλείου Φαληρέα, με χρήματα που συγκέντρωσε με πανελλήνιο έρανο γι΄αυτό το σκοπό ερανική επιτροπή , που συνεστήθη το 1971 από τον Δικαίο Βαγιακάκο και μέλη , εκτός από τον ίδιο τους, Μητροπολίτη Γυθείου Σωτήριο,Απ.Δασκαλάκη , Δημ.Σαμπατακάκη, Παύλο Ξιφαρά, Δημ.Αντωνάκο, Ευάγγελο Φραγκάκο, Πόθο Καλαποθάκη και Ηλία Κατσίβελη.Αρχικώς ως θέση του ανδριάντος είχε επιλεγεί  χώρος στην είσοδο της κωμόπολης από Γύθειο , στη συμβολή της με το δρόμο στο Λιμένι, εγγύτατα του Γυμνασίου  αλλά τελικώς επειδή ο ιδιοκτήτης του κτήματος δεν χορήγησε ένα μικρό κομμάτι για να στηθεί ο ανδριάντας , τοποθετήθηκε στη πλατεία των αθανάτων.

Λίγα χρόνια αργότερα στην πλατεία του Πύργου Διρού Μάνη στήθηκε άγαλμα της δρεπανηφόρου Μανιάτισσας επί βάθρου , έργο του Μιχάλη Κάση, στη βάση του οποίου χαράχθηκε η διαβεβαίωση «Αυτές οι πέτρες δεν βολεύονται κάτω από ξένα βήματα» από τη Ρωμιοσύνη του Γιάννη Ρίτσου.

Δρεπανηφόρα Μάνιάτισσα.
Δρεπανηφόρα Μάνιάτισσα.

Στην άκρη του λιμενοβραχίονα του Γυθείου ορθώνεται το άγαλμα του αφανούς ναύτη και το Οίτυλο Μάνης κοσμείται από τον ανδριάντα του ανιδιοτελή και ηρωϊκού αγνωιστή του 21΄Ηλία Τσαλαφατινού.(Όταν μετά τη σύσταση ελεύθερου κράτους όλοι έσπευσαν να ζητήσουν συντάξεις και παρότρυναν και τον Τσαλαφατινό , εκείνος είπε : «Η πατρίδα είναι φτωχότερη από εμένα». Και δεν δέχθηκε.

Πηγή :

Απόσπασμα από το Βιβλίο του Σταύρου Πατρικουνάκου «Ιστορία του Γυμνασίου & Λυκείου Αρεοπόλεως. Η Μάνη κατά τον εικοστό αιώνα. Αθήνα 2001

Εκδόσεις Αδούλωτη Μάνη. Γεώργιος Π. Δημακόγιαννης

Σχόλια

Όμορφη Μάνη
H Iστοσελίδα Όμορφη Μάνη έχει σαν στόχο να αναδείξει σε ένα πιο ευρύ κοινό την ιστορία και τις φυσικές ομορφιές της Μάνης.Ειδήσεις, φωτογραφίες, κοινωνικές εκδηλώσεις που αφορούν την Μάνη , μπορείτε να μας τα αποστείλετε στο mail omorfimani@gmail.com και εμείς θα τα δημοσιεύσουμε άμεσα με την αναφορά της πηγής.Σας ευχαριστούμε για την επίσκεψη.
http://www.omorfimani.gr/

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *