http://www.omorfimani.gr/
Λαογραφία Μάνης

Μάνη:» Όταν το μοιρολόϊ των τσακαλιών σπάει την σιωπή…»

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr

Ψίθυροι όλο ένταση, προχωρημένα μεσάνυχτα κοντά σε ένα φαράγγι στον Γερολιμένα:

«Μη μιλάς, μην κινείσαι, θα ξαναβγεί για να φάει»!

«Κάνε κάτι να σηκώσει το κεφάλι του, δεν βγαίνουν καλά οι φωτογραφίες».

«Οχι το σκυμμένο, ρε, πάρε το άλλο που μυρίζει τον αέρα. Τράβα τώρα, μας πήραν είδηση και θα φύγουν».

Η νύχτα των τσακαλιών!

«Ετσι δεν μπορώ! Αν δεν πάμε κοντύτερα, δεν κάνουμε τίποτα, γ…ώ τα τσακάλια σου γ…ώ».

Κι, όμως, τελικά ο Χάρης Γκίκας τα κατάφερε! Εγώ έπρεπε μόνο να τα βρω και να του τα δείξω, εκείνος, όμως, έπρεπε να «αιχμαλωτίσει» στον φακό του ζώα που κανένας άλλος δεν έχει φωτογραφήσει στην Ελλάδα, ίσως και σε ολόκληρη την Ευρώπη!

Για να εξηγούμαστε, μιλάω πάντα για άγρια τσακάλια και σε φυσικές συνθήκες στην ύπαιθρο, όχι για τα εγκλεισμένα ζώα των πάρκων ή για τσακάλια της αφρικανικής σαβάνας, που είναι εθισμένα να ποζάρουν μέρα μεσημέρι στα φωτογραφικά σαφάρι… Παρακολουθώ για 5-6 χρόνια τις μελέτες, τις έρευνες και τις καταμετρήσεις που επιχειρούν για το είδος διάφορες περιβαλλοντικές ΜΚΟ όπως το WWF και η «Καλλιστώ», όμως φωτογραφίες αυτών των… φαντομάδων της ελληνικής υπαίθρου δεν έχουν υπάρξει σε αυτό το διάστημα (τουλάχιστον δεν τις έχω υπόψη μου εγώ).

Ο πληθυσμός τους…
Οι περιβαλλοντικές οργανώσεις υπολόγισαν τον πληθυσμό των τσακαλιών μόλις σε 229 ζώα για ολόκληρη την Πελοπόννησο την περίοδο 2008-2009, προσωπικά όμως έχω… τις πολύ σοβαρές ενστάσεις μου για τον συγκεκριμένο αριθμό, τουλάχιστον στον χρόνο που διανύουμε…

Η νύχτα των τσακαλιών!

Για να εξηγούμαστε: δεν υποστηρίζω ότι γίνεται μια σκόπιμη υποεκτίμηση του πληθυσμού του είδους για να υποστηριχθεί η συνήθης κινδυνολογία περί «σπανιότητας», αλλά οι περισσότεροι μελετητές των ΜΚΟ χρησιμοποιούν για… να μετρήσουν τα τσακάλια τα ηχητικά καλέσματα των ζώων τις νύχτες.

Παράγουν, δηλαδή, με ειδικές συσκευές το ουρλιαχτό του τσακαλιού, καταμετρώντας τις αγέλες του είδους από την… ηχητική «ανταπόκριση» των ζώων που βρίσκονται στην περιοχή.

Εμείς επιστήμονες δεν είμαστε, αλλά διαλέξαμε έναν απλούστερο τρόπο για να βρούμε και να φωτογραφήσουμε τα τσακάλια: τα πόδια μας… και ένα συνεχές ξενύχτι στους τόπους που είναι τα λημέρια τους!

Η νύχτα των τσακαλιών!

Και στα μέσα του Οκτώβρη που κάναμε τη… φιλόδοξη αποστολή μας στη Μάνη για να βρούμε τα τσακάλια, μόνο σε 15 χιλιόμετρα του δημόσιου δρόμου Γερολιμένα – Πύργου «καταμετρούσαμε»… πάνω στην άσφαλτο 7-8 διαφορετικά ζώα κάθε νύχτα!

Αυτά μόνο στο φως των προβολέων του αυτοκινήτου. Γιατί όταν μετά παίρναμε τους φακούς ανά χείρας και περπατούσαμε κοντά στο φαράγγι, που από μικρό παιδί ήξερα ότι είναι οι «φωλιές» τους, οι αριθμοί άλλαζαν θεαματικά προς τα πάνω, παρότι τα ζώα που κινούνταν σαν σκιές ή λαμπύριζαν τα μάτια τους στη δέσμη του φακού ήταν πολύ λιγότερα απ’ όσα πραγματικά υπήρχαν τριγύρω…

Η νύχτα των τσακαλιών!

Αντιθέτως, δεν συναντήσαμε στους δρόμους τις αλεπούδες, που τόσο συχνές ήταν τα προηγούμενα χρόνια. Τις ίδιες ώρες, τις ίδιες μέρες και στα ίδια χιλιόμετρα αυτοκινητόδρομου μόνο μία φώτισαν οι προβολείς μας….

Μήπως η αύξηση του αριθμού των τσακαλιών είναι αυτή που εκτόπισε τις αλεπούδες; Δεν ξέρω, γεγονός όμως είναι πως το τσακάλι έχει μια ανταγωνιστική σχέση και με τον λύκο και με την αλεπού. Οπου υπάρχει λύκος εκτοπίζεται συνήθως το τσακάλι, ενώ αντίθετα η πληθυσμιακή πυκνότητα των τσακαλιών ασκεί περιοριστική επίδραση στους πληθυσμούς των αλεπούδων.

Αν σήμερα πεις σε κάποιον Μανιάτη κτηνοτρόφο, αγρότη ή κυνηγό πως τα τσακάλια της Πελοποννήσου είναι 229 ζώα, θα… καγχάσει! Οχι γιατί ξέρει πόσα ακριβώς είναι τα τσακάλια σε όλο τον Μοριά, αλλά γιατί ξέρει πόσα είναι μόνο στην «προσηλιακή» και «αποσκιερή» Μάνη!

Δείτε  Μάνη: " Στα Άδυτα ενός Μανιάτικου Πύργου"!Βίντεο

Συναυλίες…
Οι νυχτερινές συναυλίες των τσακαλιών μου είναι οικείες από τότε που ήμουν μικρό παιδί… Η ομαδική, θρηνητική κραυγή της αγέλης είναι μέρος της ζωής του τόπου και των ανθρώπων του.

Αν εξαιρέσουμε την εποχή που η πολιτεία «επιδοτούσε» τον φόνο τους -μέχρι το 1980 νομίζω-, δίνοντας χρηματικά κίνητρα σε ειδικευμένους κυνηγούς «αγριμικών», τα τσακάλια δεν έχουν… τίποτα να χωρίσουν με τους ντόπιους.

Θυμάμαι μόνο έναν χειμώνα, στα μέσα της δεκαετίας του ’80, που το τσακάλι κυνηγήθηκε από τους Μανιάτες και με τουφέκια και με δηλητήρια… Ηταν, όμως, ένας σκληρός χειμώνας, που συνέπεσε τα τσακάλια να είναι και πάλι στο ζενίθ του πληθυσμού τους, οπότε η υπάρχουσα τροφή του τόπου δεν τους έφτανε!

Μόλις, λοιπόν, οι αγέλες τους -πιεσμένες από τον χειμώνα και την πείνα- άρχισαν τις οργανωμένες επιθέσεις τους σε μικρά μοσχαράκια, άρχισαν αμέσως και τα «αντίποινα» από τους ανθρώπους.

Και σε τέτοιες συνθήκες, ξέρετε δα ποιος βγαίνει συνήθως νικητής ή χαμένος…

Σήμερα, στα ίδια μέρη, τα τσακάλια ουρλιάζουν τις νύχτες ανενόχλητα.

Τα βράδια που ξενυχτούσαμε εμείς για να τα φωτογραφήσουμε, είχε προηγηθεί μια σιγανή βροχή και είχε γεμίσει ο δρόμος βατράχια, με τα οποία τρέφονταν…

Γιατί το τσακάλι είναι… ένας οπορτουνιστής! Οι απαιτήσεις του σε τροφή δεν είναι εκλεκτικές, θα φάει ό,τι μπορεί να φάει. Από το βατράχι και τη σαύρα μέχρι φρούτα ή τα πτώματα των σκαντζόχοιρων και των γατιών που σκοτώνουν τα αυτοκίνητα στον δρόμο Γερολιμένα – Αρεόπολης.

Σε αυτό το άκρο της Πελοποννήσου που γνωρίζω εγώ, οι αγέλες και οι «οικογένειες» των τσακαλιών που μοιράζονται τον τόπο δεν είναι μεγάλες… Μέχρι πέντε τσακάλια το πολύ, με… συγγενικούς δεσμούς μεταξύ τους.

Συνήθως πρόκειται για ένα κυρίαρχο ζευγάρι (αρσενικό – θηλυκό), μαζί με τα παιδιά τους της φετινής και προπέρσινης χρονιάς.

Η κάθε αγέλη υπερασπίζεται τον ζωτικό της χώρο, ουρλιάζει συχνά για να προειδοποιήσει τα άλλα τσακάλια ότι η περιοχή είναι «πιασμένη», αλλά αν τύχει και ψοφήσει καμιά γελάδα ή γάιδαρος έχω δει και πάνω από 12 ζώα μαζί να διεκδικούν μερτικό!

Στις ιστορίες της οικογένειάς μου για τα τσακάλια της Μάνης υπήρχε πάντοτε και μια αφήγηση για… τα «λυκοτσάκαλα»!

Εμφανίζονταν -λέει- από καιρού εις καιρόν κάτι μεγάλα τσακάλια, που μπορούσαν να «κόψουν» από μόνα τους μια ενήλικη γίδα και που όταν ούρλιαζαν, έκαναν όλα τα άλλα τσακάλια… να βουβαίνονται.

Αντιμετώπιζα πάντα αυτές τις διηγήσεις σαν έναν μύθο των ανθρώπων του χωριού, μέχρι που έμαθα ότι τα τσακάλια πράγματι… ζευγαρώνουν και με τον λύκο και με τον σκύλο, δίνοντας γόνιμους απογόνους! Πώς να ήταν άραγε αυτά τα «υβρίδια» την εποχή που αναφέρονταν οι ιστορίες των παλιότερων; Λύκοι δεν υπάρχουν τώρα πια στην Πελοπόννησο, αλλά πριν από τον τελευταίο μεγάλο πόλεμο υπήρχαν… Λύκοι δεν υπάρχουν στις μέρες μας στη Μάνη, αλλά από τσακάλια και σκύλους η απόλυτη αφθονία!

Οι διηγήσεις, λοιπόν, για τσακάλια πολύ μεγαλύτερα από τα συνηθισμένα, μήπως είναι ευκολότερο να εξηγηθούν από όσο νομίζουμε;

ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΣΤΡΙΛΑΚΟΣ

Το βίντεο είναι δημοσιευμένο από τον φίλο και πατριώτη  Γιάννη Μπεκάκο στις 12 Δεκεμβρίου 2014.

Θα θέλαμε το σχόλιο σας:

Σχόλια

H Iστοσελίδα Όμορφη Μάνη έχει σαν στόχο να αναδείξει σε ένα πιο ευρύ κοινό την ιστορία και τις φυσικές ομορφιές της Μάνης.Ειδήσεις, φωτογραφίες, κοινωνικές εκδηλώσεις που αφορούν την Μάνη , μπορείτε να μας τα αποστείλετε στο mail omorfimani@gmail.com και εμείς θα τα δημοσιεύσουμε άμεσα με την αναφορά της πηγής.Σας ευχαριστούμε για την επίσκεψη.

Write A Comment