http://www.omorfimani.gr/
Λαογραφία Μάνης

Το Ανάθρεμμα των παιδιών στη Μάνη

Google+ Pinterest LinkedIn Tumblr

Το τρίπτυχο Πατρίς, Θρησκεία, Οικογένεια στη Μάνη ήταν η βάση για την διαπαιδαγώγηση των νεοφώτιστων κατά τον ερχομό τους σε αυτόν τον κόσμο.Είτε ήταν αγόρι, είτε κοπέλα.
Οι αναφορές που θα κάνουμε παρακάτω στον καθημερινό βίο των Μανιατών αφορούν ήθη και έθιμα τα οποία μετά το 1960 άρχισαν να παροπλίζονται προκειμένου να υιοθετηθεί ο σύγχρονος τρόπος ζωής.

Γέννηση

Από τη στιγμή που μια νύφη έμενε έγκυος (γουμαριασμένη), το ΄λεγε στον άνδρα της, στο πατρικό της και στα πεθερικά της.Σιγά-σιγά το μάθαινε όλο το χωριό κι όλοι της εύχονταν «καλά γεννητούρια».Η διαδεδομένη παράδοση να μην αναφέρονται μπροστά της  σε φαγητά ή γλυκά ίσχυε κι εδώ.Όπως και το να μην κάνει βαριές δουλειές, τις οποίες αναλάμβαναν εθελοντικά οι αδερφές και οι συννυφάδες της.
Όταν γεννιόταν αγόρι, ο πατέρας ειδοποιούσε το χωριό με έναν πυροβολισμό.Μετά τη γέννηα η λεχώνα έμενε στο κρεβάτι οκτώ μέρες.Μάλιστα τη σκέπαζαν με πολλά ρούχα για να ιδρώσει και να «κατεβάσει» γάλα.
Στις 40 ημέρες, η μάνα έβγαινε για πρώτη φορά από το σπίτι μαζί με το βρέφος για να το σαραντίσει, συνοδευόμενη από την αδερφή της κι από ένα παιδί που έφερνε στην εκκλησία ένα μπουκάλι λάδι.Αν το νεογέννητο ήταν αγόρι, πριν του διαβάσει την ευχή και το υψώσει στην Ωραία Πύλη, το έπαιρνε λίγο στο ιερό.

Αναπαράσταση Γάμου στη Μάνη

Βάφτιση

Τα αβάπτιστα προτού επικρατήσει το «μπέμπης» και «μπέμπα» τα αποκαλούσαν «δράκο» και «δρακού».Ανάδοχος στο πρωτότοκο, γίνονταν ο κουμπάρος του ζευγαριού.Τα επόμενα τα βάφτιζαν οι πιο στενοί φίλοι της οικογένειας.Όποιο βρέφος τύχαινε να το τάξουν σε κάποιο άγιο, λόγω επιπλοκών ή άλλο, το άφηναν ανήμερα της μνήμης του, στο κατώφλι της εκκλησίας και ο πρώτος περαστικός που θα το σήκωνε, γινόταν ανάδοχος.
Οι γονείς δεν καλούσαν  στην βάφτιση όπως ίσχυε με τον γάμο, παρά ερχόντουσαν αυθόρμητα οι συγγενείς και οι φίλοι φέρνοντας μαζί τους, πίτες, δίπλες,λάδι ή κρασί.Μετά τη λήξη του μυστηρίου, και το ντύσιμο του νεοφώτιστου, οι παρευρισκόμενοι πήγαιναν στο σπίτι της οικογένειας για το καθιερωμένο φαγοπότι.

Αναθρεμμός

Το μεγάλωμα του παιδιού και το νταχτάρισμά του γινόταν με πολλά τραγούδια όπως το «να σου πω ΄να παραμύθι το κουκί και το ρεβύθι που μαλώναν οι Οβραίοι για ‘να ψάρι για ΄να χέλι», το «σία σία καράβια,πάμε πα στον άη Λιά να σκοτώσουμε πουλιά» ή το «νενερνέ του λέγανε και μου το παντρεύανε και του δίναν μια γυναίκα που ΄τρωγε για πέντε δέκα».
Μέχρι να φυτρώσουν τα νεοργιλά δόντια , οι μανάδες και οι γιαγιάδες μασούσαν οι ίδιες την μπουκιά και την έδιναν στο παιδί.

Χάλασμα από το Δημ.Σχολείο στον Κούνο.Φώτο Όμορφη Μάνη

Παλαιότερα η σχολική τσάντα ήταν υφασμένη στον αργαλειό από λινάρι και είχε λουρί για να κρεμιέται στον ώμο.Οι δάσκαλοι , ακόμα και ξενομερίτες, έχαιραν τον απόλυτο σεβασμό.Ωστόσο ήταν πολύ αυστηροί και η βέργα πήγαινε σύννεφο στην παλάμη των αδιάβαστων.Οι τιμωρημένοι μαθητές έμεναν τα μεσημέρια στο σχολείο  νηστικοί και επέστρεφαν σπίτι το σούρουπο αφού είχαν διαβάσει.Μετά το ξύλο αποτελούσε και αυτός ένας τρόπος διαπαιδαγώγησης τους.
Το αγαπημένο παιχνίδι τις ελεύθερες ώρες των παιδιών ήταν το κρυφτό, προτού διαδοθεί το ποδόσφαιρο.
Τα κτίσματα στη Μάνη, η διάταξη τους αλλά και οι πολλές αυλές και καμάρες αποτελούσαν τα καλύτερα κρησφύγετα τους!

Δείτε  Μουσείο Λαογραφικό στην Κίττα.

Αρραβωνιάσματα

Σε κάθε οικογένεια με πολλά παιδιά επικρατούσε η συνήθεια να παντρεύονται τα «θηλυκά», για να φύγουν οι υποχρεώσεις.Η μητέρα άρχιζε από την μικρή ηλικία, να φτιάχνει την προίκα του.Εξ ου και το δίστιχο «έχεις γιούς έχεις χαρά, τι θα γίνεις πεθερά, έχεις κόρες έχεις πίκρα τι θα υφαίνεις όλη νύχτα»!
Ο πατέρας που είχε κορίτσι της παντρειάς , ανέθετε σε έμπιστο πρόσωπο του να βολιδοσκοπήσει τους γονείς του νέου που ήθελαν για γαμπρό του. Στη συζήτηση που ακολουθούσε  παρουσία όλης της οικογένειας εάν δεν τα έβρισκαν -«χάλαγε» η δουλειά- με την ευγενική δικαιολογία «είναι μικρή ακόμα» αποχωρούσαν ενώ εάν τα έβρισκαν η συζήτηση περιστρέφονταν πλέον στο ύψος της προίκας.
Παλαιότερα το αποτέλεσμα αυτών των διαπραγματεύσεων το έγραφαν σε μια κόλλα χαρτί «κόπια».
Ύστερα όριζαν τους αρραβώνες, συνήθως την πρώτη Κυριακή μετά τα κανονίσματα και το γάμο μέσα σε ένα διάστημα 6 ή το πολύ 8 μηνών.
Ο αρραβώνας ξεκινούσε από το σπίτι του γαμπρού και κατέληγε στο πατρικό της νύφης παρουσία του παπά του χωριού, ο οποίος ευλογούσε τα δαχτυλίδια.

Γάμος

Γάμος στην Μάνη

Οι γάμοι στη Μάνη παλαιότερα γινόντουσαν Κυριακές.Η τοπική παροιμία «όλη η βδομάδα του γαμπρού κι η Κυριακή της νύφης» είχε οιωνοσκοπικό χαρακτήρα. Εάν σε αυτό το διάστημα ο καιρός ήταν καλός, ήταν κι ο γαμπρός καλός.Ενώ άμα χαλούσε την Κυριακή του γάμου, λέγαν ψιθυριστά για τη νύφη πως ήταν «λειχοσκουτελού», που σημαίνει πως έγλειφε το πάτο του φαγητού, στο πατρικό της.
Οι γαμήλιες προετοιμασίες κρατούσαν μια εβδομάδα.Το πρωϊ της Πέμπτης στο σπίτι της νύφης κρεμούσαν τα προικιά για να περάσουν οι συγγενείς και φίλοι να τα καμαρώσουν.Τα ψιλά ρούχα και υφαντά, τα τοποθετούσαν στις κόρδες του σπιτιού και στα δοκάρια.Τα βαρύτερα κιλίμια και τα παπλώματα, τ΄άπλωναν στα κρεβάτια.
Το στόλισμα της νύφης γινόταν την Κυριακή το πρωϊ από τις φιλενάδες με τραγούδια και κεράσματα.Το ίδιο συνέβαινε και στο σπίτι του γαμπρού για το ξύρισμα και το ντύσιμο του.
Στην εκκλησία πρώτος έφτανε ο μελλόνυμφος έφιππος, συνοδεία του σογιού του.Έφιππη έφτανε και η νύφη.Ο πατέρας της, την κατέβαζε από το υποζύγιο και στο κατώφλι της εκκλησίας παρέδιδε το χέρι της στον γαμπρό.
Μετά τη λήξη του μυστηρίου και τα σιχαρίκια, η σύναξη κατευθυνόταν στο σπίτι της νύφης για το καθιερωμένο γλέντι.Τελειώνοντας τη γιορτή , νύφη και γαμπρός προχωρούσαν στην έξοδο.Η μητέρα της νιόπαντρης , της πρόσφερε ένα ρόδι, σύμβολο της γονιμότητας, μαζί με ένα καρβέλι ψωμί κι ένα μαχαίρι που σήμαινε αφθονία και δύναμη.

Το βίντεο που ακολουθεί ανέβηκε από LAKONIKA NEA TV στις 20 Αυγούστου 2013

Κείμενο με πηγές από την Ανθολογία του Σταύρου Ξανθέα «Λαογραφικά Έξω Μάνης»

Θα θέλαμε το σχόλιο σας:

Σχόλια

H Iστοσελίδα Όμορφη Μάνη έχει σαν στόχο να αναδείξει σε ένα πιο ευρύ κοινό την ιστορία και τις φυσικές ομορφιές της Μάνης.Ειδήσεις, φωτογραφίες, κοινωνικές εκδηλώσεις που αφορούν την Μάνη , μπορείτε να μας τα αποστείλετε στο mail omorfimani@gmail.com και εμείς θα τα δημοσιεύσουμε άμεσα με την αναφορά της πηγής.Σας ευχαριστούμε για την επίσκεψη.

Write A Comment