Η Εργατικότητα της Μανιάτισσας.

Πολλές είναι οι αναφορές για την εργατικότητα της Μανιάτισσας.

Ο Επίσκοπος Μαϊνης Παρθένιος Καλκανδής το 1676 είπε σε κατάθεση που έδωσε στη Γένοβα, όπου έφθασαν οι μετανάστες, που τελικά πήγαν στην Κορσική:

«Ερώτ: Τι εργασία έκαναν στον τόπο τους οι άνδρες και οι γυναίκες;

Απόκρ: Οι άνδρες καλλιεργούσαν τη γη και οι γυναίκες εβοηθούσαν τους άνδρες των στις γεωργικές εργασίες, ένεθαν και ύφαιναν πανιά.

Ερώτ: Τι εκαλλιεργούσαν;

Απόκρ: Βαμβάκι, σιτάρι, κριθάρι, έκαναν κουκούλια και υπήρχε υλοτομία».

Επίσης αναφέρεται ότι τους άνδρες τους απασχολούσε το επάγγελμα του ναυτικού και του κουρσάρου. Π.Καλονάρου, Μεγάλη Ελλάς σ.134.

Πληροφορίες για τους μετανάστες στην Ιταλία:

«Τίνες εξ αυτών ήσαν εργατικοί και επιδέξιοι, άλλα ήσαν αμελείς, οκνηροί και νωθροί, οι δε γυναίκες ήσαν περισσότερον εργατικαί και από τους άνδρας..».Κ.Σπηλιωτάκη,Νεώτερα στοιχεία περί μετοικήσεως των Μεδίκων, Λακωνικαί Σπουδαί 1(1972)206.

Ο John Montagne Earl Sandwich  που επισκέφθηκε τη Λακωνία το 1738 γράφει ότι δουλειά των Μανιατών είναι τα άρματα, «τις γεωργικές εργασίες έχουν αναλάβει οι γυναίκες».Κ.Σιμόπουλου, Ξένοι Ταξιδιώτες στην Ελλάδα, τομ.Β΄σελ.183.

"Εικονοβίβλος της Μάνης"Γ.Βουρλίτης.Αδούλωτη Μάνη. Γ.ΠΔημακόγιαννης
Γυναίκα στην Αρεόπολη μαζί με τα βόδια.»Εικονοβίβλος της Μάνης»Γ.Βουρλίτης.Αδούλωτη Μάνη. Γ.ΠΔημακόγιαννης

Ένας Κόρσος πλοικτήτης επισκέφθηκε το Σκουτάρι στα χρόνια 1762-4 και έδωσε πληροφορίες για την εργατικότητα των Μανιατισσών:

«Αι γυναίκες εις αυτόν τον τόπον είναι ακαταπόνητοι.Εκτός των γεωργικών εργασιών, όταν επιστρέφουν εις την οικίαν των, ασχολούνται με την καλλιέργειαν μεταξοσκώληκος, με το γνέσιμο και την ύφανσιν είναι δυνατόν να επαρκούν εις τόσας εργασίας…»Δ.Βαγιακάκου, Ειδήσεις περί Μάνης εκ Γαλλικού υπομνήματος.

Από τον Castellan μαθαίνουμε τα ακόλουθα:

«Οι Μανιάτισσες είναι πολύ εργατικές, μυαλωμένες και ενάρετες.Αυτές φορτώνονται όλες τις δουλειές, εσωτερικές και εξωτερικές, γιατί οι άντρες ασχολούνται με τα όπλα και την αρπαγή.

Η εισβολή των Αλβανών στο Μωριά αποκάλυψε τον τρόμο που εμπνέει σ΄αυτές τις γυναίκες η δουλεία και ο κίνδυνος να πέσουν στα χέρια ξένων και κυρίως εχθρών.Πολλές Μανιάτισσες έπνιξαν τα παιδιά τους για να μπορέσουν να τρέξουν ελεύθερα και σώθηκαν ύστερα από ανείπωτες δοκιμασίες.Έχουν τόσο εξοικειωθεί στα όπλα, ώστε πολλές φορές, επειδή δεν έχουν οι ίδιες τουφέκι, προσφέρουν τον ώμο τους για να στηριχθεί η κάννη του τουφεκιού και να βρει το βόλι με σιγουριά τον στόχο». Κ.Σιμόπουλου, Ξένοι Ταξιδιώτες στην Ελλάδα, Τομ.Β΄σ. 674-5.

Ο Φ.Κ.Ο.Λ Πουκεβίλ, Ταξίδι στο Μοριά, ΑΘήνα 1980,σ.193, γράφει:

«…οι γυναίκες αυτών των Μανιατών, το ίδιο θαρραλέες με τα παιδιά τους, μοιράστηκαν μερικές φορές μαζί τους τους μεγαλύτερους κινδύνους.Ωστόσο όταν εκείνα σκοτώνονται , τα κλαίνε γιατί τα αγαπούν με μια τρυφερότητα άξια θαυμασμού.

Αυτές οι γυναίκες είναι, επιπλέον , πρότυπο μητέρων, αφού υπήρξαν και παραδείγματα θυγατέρων. Από τη στιγμή που κάνουν το γάμο που επιθυμούσε η καρδιά τους, δεν τις βλέπεις πια στους χορούς, όπου, κατά το γέρμα της ημέρας, μαζεύονται οι κοπέλες για να ασκηθούν κάτω από τα πλατάνια.Οι κοτσίδες των μαλλιών τους, απλωμένες άλλοτε πάνω στο στήθος τους, έχουν παντοτινά σηκωθεί και στερεωθεί στην κορυφή του κεφαλιού.Έχουν διατηρήσει αυτό το έθιμο από τις Ελληνίδες της αρχαιότητας, οι οποίες, όπως είναι γνωστό, παρατούσαν μετά το γάμο τους οποιαδήποτε κόμμωση για να την αντικαταστήσουν με άλλη που δεν την εγκατέλειπαν πια.Είναι ένα έθιμο, που μάταια θα το αναζητούσε κανείς μας, και που, ωστόσο, φαίνεται να βασίζεται στην καλή τάξη της κοινωνίας.

Μανιάτισσα με την απόχη.Πάτρικ Λη Φέρμορ
Μανιάτισσα με την απόχη.Πάτρικ Λη Φέρμορ

Υποταγμένες και πιστές σαν σύζυγοι, είναι όπως είπα πιο πάνω, παράδειγμα μάνας.Έτσι όταν ο Θεός χαρίζει καρπό στην αγνή τους αγάπη, διπλασιάζει κατά κάποιο τρόπο την ύπαρξη τους.Με το βλέμμα στηλωμένο στην κούνια του μικρού τους, το κουνάνε σιγανά με το πόδι, ενώ ταυτόχρονα με το άλλο χέρι γυρίζουν το αδράχτι.Υποχρεωμένες να ανεβαίνουν τα βουνά για να πάνε να συναντήσουν τους άνδρες τους που ασχολούνται ή με την επιτήρηση του εχθρού ή με την καλλιέργεια της γης, κρατάνε τα παιδιά στους ώμους τους, μέσα σε μια κούνια από τομάρι προβάτου. Αν το μωρό πεινάει και κλαίει φέρνουν την κούνια μπροστά στο στήθος τους και σ΄αυτή τη θέση, το βάζουν να θηλάσει».

Τέλος ο Δ.Δημητράκος , Οι Νυκλιάνοι, σ.44, γράφει για τις εργασίες της Μανιάτισσας:

Δείτε  Μουσείο Λαογραφικό στην Κίττα.

α. Το Χειμώνα , όταν σπέρνουν , η γυναίκα σκάβει με την αξίνα τα στραβλά (=το μέρος που έχει πολλές ριζόπετρες και το ζευγάρι δεν μπορεί να μπει) μέρη του χωραφιού , τα οποία συχνά είναι ίσα με εκείνα που περνά ο άντρας με το ζευγάρι.Όταν τελειώσει η σπορά, μαζεύει όλη την ημέρα ελιές, και τη νύχτα κουρά (καθαρίζει τον ελαιόκαρπο από τα φύλλα) τον ελαιόκαρπο που μάζεψαν την ημέρα.Οι γυναίκες τέλος αλέθουν στο χειρόμυλο το κριθάρι για το ψωμί του σπιτιού.

Πάληρος: Εργασίες στο σπίτι."Εικονοβίβλος της Μάνης".Γ.Βουρλίτης.Αδούλωτη Μάνη.Γ.Π.Δημακόγιαννης
Πάληρος: Εργασίες στο σπίτι.»Εικονοβίβλος της Μάνης».Γ.Βουρλίτης.Αδούλωτη Μάνη.Γ.Π.Δημακόγιαννης

β. Το Καλοκαίρι,οι βαρύτερες δουλειές των γυναικών είναι: Να πάνε στα βουνά ή στο Κριτήρι για ξύλα με τους γαϊδάρους και όταν δεν έχουν γάϊδαρο , να φέρουν ξύλα στην πλάτη τους.Ο Ληκ διηγείται ότι τον Απρίλη του 1805 συνάντησε μεταξύ των Μπουλαριών και Αλίκων 200 περίπου γαϊδάρους φορτωμένους ξύλα που έρχονταν από το Κριτήρι (Ταίναρο) που τους οδηγούσαν γυναίκες.Ο άνθρωπος βέβαια απόρησε, με το δίκιο του, για το ομαδικό αυτό κουβάλημα ξύλων, γιατί δεν ήξερε ότι πλησίαζε η Λαμπρή και τα ξύλα χρειάζονταν για τις τυρόπιτες και ότι οι αργάνες ήταν άδειες, γιατί τα ξύλα τους είχαν καεί το χειμώνα.

Γνέθουν και υφαίνουν λιόπανα από λινάρι, βαμβάκι για ρούχα και σπανιότερα μαλλί.

Τον Ιούλιο πάνε τις βελέντζες στη θάλασσα να τις πλύνουν, πριν μπουν οι δρίμες. Το καλοκαίρι θα μαζέψουν το αλάτι της χρονιάς από τους βράχους.

Πηγή: Τετράδια της Ιστορίας

Θα θέλαμε το σχόλιο σας:

Σχόλια

Σχετικά με Όμορφη Μάνη

H Iστοσελίδα Όμορφη Μάνη έχει σαν στόχο να αναδείξει σε ένα πιο ευρύ κοινό την ιστορία και τις φυσικές ομορφιές της Μάνης.Ειδήσεις, φωτογραφίες, κοινωνικές εκδηλώσεις που αφορούν την Μάνη , μπορείτε να μας τα αποστείλετε στο mail omorfimani@gmail.com και εμείς θα τα δημοσιεύσουμε άμεσα με την αναφορά της πηγής.Σας ευχαριστούμε για την επίσκεψη.

Δείτε όλα τα άρθρα του/της Όμορφη Μάνη →

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *