Μανιάτες: «Η ιδιαιτερότητα και η μοναδικότητα της ζωής τους”.

Η πολεμική ετοιμότητα και η αντρειοσύνη των Μανιατών αποτελούσε ευχή και κατάρα ταυτόχρονα.Τούτο συνέβαινε διότι ενώ ενωμένοι πετύχαιναν νίκες εναντίον των επίδοξων κατακτητών του τόπου τους, στα εσωτερικά τους η επιτυχία αυτή λειτουργούσε ως «αχίλλειος πτέρνα” για τους ίδιους.

Οι Μανιάτες παρασυρόμενοι από τις περήφανες νίκες τους , δημιούργησαν στο εσωτερικό τους , αποκομμένοι λες από την υπόλοιπη Ελλάδα, ένα δικό τους μικρό «κρατίδιο” με δικό του μικρό «σύνταγμα”. Με άλλα λόγια δημιούργησαν τους δικούς τους άγραφους νόμους.Αυτοί οι νόμοι δεν επέτρεπαν να καταπατηθούν από κανέναν.Οιοσδήποτε επιχειρούσε να καταπατήσει τους νόμους , ακόμα και εάν επρόκειτο για στενότατο συγγενή , ήταν αιτία πολέμου για τους ίδιους.Δηλαδή την  αντιμετώπιση που είχαν προς τους εχθρούς του τόπου τους που ήθελαν να τους υποτάξουν , την ίδια ακριβώς , ίσως και χειρότερη σε πολλές περιπτώσεις , αντιμετώπιση χρησιμοποιούσαν και στον κοινωνικό τους περίγυρο.

DSCN6593_zps91e27df7

Ο περίφημος γδικιωμός δεν γεννήθηκε στη Μάνη τυχαία. Οι άγραφοι νόμοι τον γέννησαν. Ο θάνατος, για οποιοδήποτε γεγονός, ενός μέλους μιας οικογένειας ξεπληρώνονταν μόνο με το ίδιο αντίτιμο, τον θάνατο.

Είναι χαρακτηριστικό το παράδειγμα μιας ιστορίας που μου έλεγε ο πατέρας μου:

Κάποτε ήταν μια Μανιάτισσα μάνα που είχε χάσει τον άντρα της σε μια φιλονικία με κάποιον ντόπιο συγχωριανό , ο οποίος είχε βγάλει ντουφέκι και τον είχε σκοτώσει.

Τα παιδιά της ήταν μικρά και λίγα θυμόνταν για το περιστατικό.Κάθε μεσημέρι η μάνα όταν έστρωνε το τραπέζι ανάμεσα στα πιάτα προσέθετε και ένα ακόμα: αυτό του αντρός της!

Ένα από τα παιδιά της , την ρώτησε για ποιό λόγο βάζει ένα επιπλέον πιάτο στο τραπέζι αφού περισσεύει.Τότε εκείνη του απάντησε:”Αυτό το πιάτο είναι του πατέρα ζας.Θα σταματήσω να το σερβίρω μόνο όταν μεγαλώσετε και πάτε και πάρετε το δίκιο του”!!

Με απλά λόγια εννοούσε ότι θα αφαιρέσει το πιάτο, όταν τα παιδιά της μεγαλώσουν και σκοτώσουν κάποιον συγγενή ή τον ίδιο το φονιά του πατέρα τους και πάρουν το αίμα τους πίσω!!

Στην παλιά Μάνη ο φόνος θεωρούνταν ηθική ατίμωση και προσβολή του Μανιάτη.

Ο πόνος και το μίσος σαφώς ήταν μεγαλύτερος εάν επρόκειτο για αρσενικό της οικογένειας.Εκτός της ατίμωσης- η οποία ούτως ή άλλως ίσχυε και για τις κόρες- θεωρούσαν ότι γίνονταν με σκοπό την αποδυνάμωση της δύναμης της οικογένειας.

Η κατάκτηση και η επίδειξη δύναμης των Μανιατών δεν περιορίζονταν τελικά μόνο στους εχθρούς της πατρίδας.Δημιουργούσαν μέσα από αδιάκοπες προστριβές και εμφυλίους τις συνθήκες για την τελική επικράτηση και ανάμεσα στις οικογένειες και στα χωριά.

Δείτε  Καρδαμύλη: "Η αρχόντισσα της Έξω Μάνης".

Θεωρούσαν ότι κάποιος εν τέλει πρέπει να διαφεντεύει τον τόπο και όχι όλοι μαζί.Και συνήθως το διαφέντευε ο πιο ισχυρός

Οι Μανιάτες προκειμένου για την ισχύ της αμυντικής ή επιθετικής τους τακτικής εκτός από την οικοδόμηση των πύργων έφτασαν σε σημείο να τοποθετούν ακόμα και κανόνια στα χωριά τους!! Κανόνια που δεν χρησίμευαν μόνο για τον εχθρό , αλλά κυρίως για τις διαμάχες μεταξύ τους!!

Οι Μανιάτες ήταν γεννημένοι πολεμιστές ακόμα και στον ίδιο τους τον τόπο.

Σε αυτή βέβαια την παράξενη νοοτροπία τους συνετέλεσαν και οι δύσκολες συνθήκες  επιβίωσης στο άγριο τούτο τόπο αλλά και στην έλλειψη μόρφωσης, αφού σχολεία παλιάς εποχής δύσκολα βρίσκεις στη Μάνη.

Το μέλημα τους ήταν η επιβίωση και η καλυτέρευση αυτής, πολλές φορές κατακτώντας γη και προνόμια  από συντοπίτες τους.

Βέβαια ως αντιστάθμισμα στην έλλειψη μόρφωσης κατά παράδοξο τρόπο δημιουργούσαν με αυτοσχέδιους τρόπους τα περίφημα μοιρολόγια τα οποία είχαν και αρχή και τέλος.

Μέσα από τα μοιρολόγια κανείς αντιλαμβάνονταν την ψυχοσύνθεση του λαού αυτού και την απεικόνιση του κόσμου των αξιών όπως την καταλάβαιναν οι ίδιοι.Τα μοιρολόγια είναι λαϊκά δημιουργήματα μέσα από τα οποία καταγράφονται οι περιπέτειες προσώπων και οικογενειών και μάλιστα σε μια ακραία συναισθηματική στιγμή, όπως είναι αυτή του πόνου.Ποτέ δεν χρησιμοποιήθηκαν για εμπορικούς σκοπούς και ποτέ δεν υπήρξε μοιρολογίστρα επαγγελματίας.Αυτό εφόσον συνέβαινε θα ήταν το ανώτατο όριο προσβολής του νεκρού και της οικογενείας του.

Ακόμα και στην εκφώνηση μοιρολογιών υπήρχαν και εκεί άγραφοι νόμου των Μανιατών. Το μοιρολόϊ έπρεπε να σταματήσει μετά την δύση του ηλίου διότι θεωρείται για τους Μανιάτες κακοτυχία όταν συνεχίζεται την  νύχτα!

Ασφαλώς την μοιρολογίστρα οι Μανιάτες την θαυμάζουν και την έχουν ψηλά σε υπόληψη.

Ακόμα και σήμερα οι συγγενείς πριν αποχαιρετήσουν τον άνθρωπό τους απαιτούν οπωσδήποτε να μοιρολογηθεί. Θεωρείται ηθική υποχρέωση προς τον νεκρό πριν φύγει για τον άλλο κόσμο!

Παράξενη η νοοτροπία των Μανιατών μα και ξεχωριστή. Άλλωστε χιλιάδες είναι τα συγγράμματα από σοφούς της χώρας για τα ήθη και έθιμα του τόπου αυτού.

….Του τόπου αυτού που όσο και να ψάξει κάποιος να βρει και θα βρει αρνητικά , ένα θα παραδεχθεί, ότι παρά την παραξενιά του και τις αντιλήψεις του παρέμεινε ένας τόπος περήφανος και αδούλωτος από τα βάθη της ιστορίας του έως και σήμερα.

Για την ‘Ομορφη Μάνη”

Δημήτριος Χρονέας

Θα θέλαμε το σχόλιο σας:

Σχόλια

Σχετικά με Όμορφη Μάνη

H Iστοσελίδα Όμορφη Μάνη έχει σαν στόχο να αναδείξει σε ένα πιο ευρύ κοινό την ιστορία και τις φυσικές ομορφιές της Μάνης.Ειδήσεις, φωτογραφίες, κοινωνικές εκδηλώσεις που αφορούν την Μάνη , μπορείτε να μας τα αποστείλετε στο mail omorfimani@gmail.com και εμείς θα τα δημοσιεύσουμε άμεσα με την αναφορά της πηγής.Σας ευχαριστούμε για την επίσκεψη.

Δείτε όλα τα άρθρα του/της Όμορφη Μάνη →

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *